Hrizokola iz Arizone jedan je od najprepoznatljivijih oblika ovog minerala, naročito cenjena zbog svog botrioidalnog habitusa i živopisne boje. Rudnik Planet, smešten u planinskom lancu Buckskin u okrugu La Paz, poznat je po uzorcima hrizokole intenzivno plavo-zelene nijanse, koji se ističu među sekundarnim bakarnim mineralima. Ovaj primerak hrizokole iz Arizone prikazuje zaobljene formacije na tamnoj podlozi, što dodatno naglašava kontrast i vizuelni efekat.
Hrizokola je sekundarni mineral koji se formira u zonama oksidacije bakarnih ležišta. Njena formula je kompleksna i uključuje hidratisani bakarni silikat: Cu₂₋ₓAlₓ(H₂₋ₓSi₂O₅)(OH)₄·nH₂O. Kristali u pravom smislu reči ne postoje; svi poznati “kristali” su pseudomorfi. Najčešće se javlja kao staklaste, botrioidalne, nodularne ili vlaknaste mase.
Tvrdoća varira od 2.5 do 3.5, iako hrizokola u kalcedonskoj masi može imati tvrdoću i do 7. Boja je intenzivno tirkizna, plava ili plavo-zelena, a sjaj varira od mat do staklastog. Zbog svoje ubojitosti u boji i pojave u kontrastu sa crnim i smeđim stenama, hrizokola iz Arizone je vrlo cenjena i u naučnim i u estetskim kontekstima.
Naziv hrizokola potiče iz starogrčkog jezika – od reči „chrysos“ (zlato) i „kolla“ (lepak), jer se nekada koristila kao sredstvo za lemljenje zlata. Mineral je poznat još od antike i koristi se u dekorativne svrhe, za intarzije, skulpture i nakit.
Zbog svoje dostupnosti i upečatljive boje, hrizokola iz Arizone i danas je među najtraženijim dekorativnim mineralima sa bakarnim poreklom.
Više primera iz ovog regiona dostupno je u našoj sekciji o Sjedinjenim Američkim Državama.
📎 Više o hrizokoli:
https://www.mindat.org/min-1040.html
Lokalitet
- Planet mine, Buckskin Mountains, La Paz County, Arizona, USA 🇺🇸
Formula: Cu2-xAlx(H2-xSi2O5)(OH)4 · nH2O, x < 1
Tvrdoća: 2.5-3.5 (7 za hrizokolu u kalcedonu)
